Lista zniczy

Grób Aleksandra Kunickiego

Cmentarz

Cmentarz Parafialny Kozy Parafia śś Szymona i Judy Tadeusza w Kozach

Dokładna lokalizacja

SEKTOR A,RZĄD 7,GRÓB 7

Znicz zapalono

25 listopada 2025

Edycja

2025

Współrzędne

49,84526, 19,13733

Opis grobu

Grób Aleksandra Kunickiego jest grobem zbiorowym -rodzinnym.Na grobie znjaduję sie zdjęcie zmarłego oraz inskrypcja z jakim oddziałem podczas wojny był związany oraz jaki pseudonim posiadał. Kapitan Armii Krajowej batalion,,Parasol",ps.,,Rayski".

Symbol pamięci

Symbol pamięci przygotowywany był na lekcji historii.Podczas omawiania historii Grobu Nieznanego ŻOŁNIERZA.

Nasze refleksje

Co nas najbardziej poruszyło podczas poszukiwań

Najbardziej poruszyła nas nasza nie wiedza(nie wszystkich).Uczniowie nie zdawali sobie sprawy,że któś taki pochodzi z ich miejscowości.Na lekcji historii należało przybliżyć historię owej postaci. Historia Aleksandra Kunickiego to dobry materiał na film.

Dlaczego pamięć o tym bohaterze jest ważna

Pamięć o tym bohaterze jest istotna w kształtowaniu postaw patriotycznych dla lokalnej ( choć nie tylko społecznośći),dla młodych ludzi ,którzy nie raz nie zdają sobie sprawy o zasługach danej osoby w historii regionalnej miejscowości.

Czego się nauczyliśmy

Nauczyliśmy się ,że pamięć jest istotą życia.Wspomnienia nie raz utrzymują nas przy życiu.Patriotyzm przeszły jest czymś zupełnie inny niz patroityzm dzisiejszy.

Zdjęcia

Kamień Tadeusza Ziółkowskiego

Cmentarz

Kamień przed świetlicą wiejską

Bohater

Tadeusz Ziółkowski

Stopień wojskowy

Kapitan Żeglugi Wielkiej

Lata życia

5 czerwca 1886 – 22 marca 1940

Znicz zapalono

20 listopada 2025

Edycja

2025

Współrzędne

53,32898, 17,75596

Opis osoby

Kpt. ż. w. Tadeusz Ziólkowski urodził się w Wiskitnie, spoczywa na cmentarzu w Gdańsku.

Opis grobu

Na polnym kamieniu umieszczono pamiątkową tablicę opisującą życiorys kpt. Tadeusza Ziółkowskiego. Została również uwieczniona jego podobizna. Przy tablicy umieszczono srebrną kotwicę.

Symbol pamięci

Klasy 5 i 6 przygotowały płomienie pamięci dla naszego patrona na godzinach wychowawczych. Następnie zapalono znicze przy obelisku.

Nasze refleksje

Co nas najbardziej poruszyło podczas poszukiwań

Poznalismy naszego patrona na nowo. Nie istnieje dom, w ktorym się urodził, ale wiemy już gdzie się znajdował.

Dlaczego pamięć o tym bohaterze jest ważna

Kapitan Tadeusz Ziółkowski pochodził z naszej ziemi, był prawdziwym patriotą. Budował Polskę po zaborach, zginął w obozie Stutthof.

Czego się nauczyliśmy

Chcemy żeby poprzez ten projekt postać kapitana Tadeusza Ziółkowskiego była bardziej znana w całej Polsce, żeby jego zasługi zostały docenione tak jak na to zasłużył.

Zdjęcia

Złotniki koło Mielca

Cmentarz

Cmentarz parafialny

Znicz zapalono

17 listopada 2025

Edycja

2025

Współrzędne

50,31533, 21,41068

Opis grobu

W miejscu spoczynku 10 osób stoi kamienny prosty nagrobek z krzyżem i tablicą z nazwiskami zakładników rozstrzelanych przez hitlerowców w Złotnikach

Symbol pamięci

Uczniowie z klas VII i VIII ze Szkoły Podstawowej nr 3 im. Wojska Polskiego w Mielcu brali udział w akcji indywidualnie i dobrowolnie.

Nasze refleksje

Co nas najbardziej poruszyło podczas poszukiwań

Uczniowie zapalali znicz na grobie lub miejscu pamięci, które wybierali samodzielnie. Zdjęcie, które zostało przesłane jest jednym z kilkunastu.

Dlaczego pamięć o tym bohaterze jest ważna

Rudolf Auriga (1891-1943) - jedna z osób w zbiorowej mogile. Działał aktywnie w konspiracji w czasie II wojny św. Został uwięziony i torturowany, a następnie rozstrzelany przez Niemców w Złotnikach koło Mielca.

Czego się nauczyliśmy

Jedno ważne spostrzeżenie, na które zwrócili uwagę sami uczniowie. Groby i miejsca pamięci, które odwiedzili były dla nich znane, ale nigdy nie przykuły ich uwagi na dłużej, przechodzili obok nie zwracając uwagi. Udział w akcji pozwolił na krótką chwilę refleksji, zadumy, zastanowienia się co tu się wydarzyło, dlaczego ci ludzie zginęli, jaka była przyczyna.

Zdjęcia

Cmentarz wojenny 1914 - 1915. Pomnik Obrońców Gór Borowskich

Cmentarz

Cmentarz wojenny 1914 - 1915

Znicz zapalono

18 listopada 2025

Edycja

2025

Współrzędne

51,32062, 19,48519

Opis grobu

Cmentarz ze zbiorowymi mogiłami żołnierzy armii rosyjskiej, niemieckiej i austro-węgierskiej. Osoby, które udało się zidentyfikować mają ustawione krzyże z nazwiskami i oznaczeniami stopni wojskowych. Pomnik Obrońców Gór Borowskich upamiętnia żołnierzy, którzy polegli w bitwie w 1939 roku.

Symbol pamięci

Na zajęciach świetlicowych-uczennice kl.3 zdecydowały się na wykonanie serca z tasiemek koloru białego i czerwonego,którym ozdobiły znicz.Znicz został zapalony przy Pomniku Obrońców Gór Borowskich

Nasze refleksje

Co nas najbardziej poruszyło podczas poszukiwań

Podczas poszukiwań poruszył nas wygląd cmentarza wojennego, który swoją obszarem jest większy niż Groby Nieznanych Żołnierzy na cmentarzach w Polsce. Zaskoczeniem była tablica upamiętniająca Obrońców Gór Borowskich - zlokalizowana nieopodal cmentarza. Pomnik Obrońców Gór Borowskich upamiętnia wydarzenie z 1939 roku, które zostały określone jako „Piotrkowskie Termopile”, Nawiązanie do Termopil, uświadomił mi jako nauczycielce historii (nie pochodzącej z okolic) skalę poświęcenia żołnierzy.

Dlaczego pamięć o tym bohaterze jest ważna

Pamięć o Obrońcach Gór Borowskich jest ważna, ponieważ przypomina nam o ich odwadze i poświęceniu w walce o Ojczyznę. Uczy nas szacunku do historii, osób, kształtuje nasz patriotyzm i pomaga zrozumieć cenę wolności.

Czego się nauczyliśmy

Naszym obowiązkiem jest pielęgnowanie lokalnych miejsc pamięci o wydarzeniach historycznych i bohaterach walczących za wolność Ojczyzny, ponieważ miłość do Ojczyzny zaczyna się od domu i najbliższej okolicy.

Zdjęcia

Grób symboliczny powstańca wielkopolskiego na cmentarzu w Prabutach

Cmentarz

Cmentarz Komunalny w Prabutach ul. Parkowa

Dokładna lokalizacja

sektor 6, rząd 1, nr grobu 14

Bohater

Antoni Janus

Stopień wojskowy

sierżant/ dowódca plutonu

Lata życia

17 maja 1891 – 21 marca 1942

Znicz zapalono

24 listopada 2025

Edycja

2025

Współrzędne

53,76260, 19,19729

Opis osoby

Był organizatorem działań powstańczych także w pobliskiej Opalenicy. Brał udział w opanowywaniu niemieckich transportów kolejowych na linii Poznań-Berlin, gdzie zdobyto znaczne ilości broni. Awansowany na stopień sierżanta został mianowany dowódcą plutonu w grodziskiej kompanii powstańczej. Szczególną odwagą wykazał się w czasie obrony dworca kolejowego w Rakoniewicach 3 stycznia 1919 r., za co został odznaczony orderem Virtuti Militari V klasy.

Symbol pamięci

Serce dekorujące znicz przygotowaliśmy z uczniami podczas zajęć na świetlicy szkolnej według filmu instruktażowego ze strony muzeum.

Nasze refleksje

Co nas najbardziej poruszyło podczas poszukiwań

Poruszyła nas cała idea i historia Grobu Nieznanego Żołnierza, oraz odwzorowanie tych założeń widoczne w naszej historii lokalnej nawet po tylu latach od wydarzeń w których brały udział te osoby.

Dlaczego pamięć o tym bohaterze jest ważna

Idea ta jest ważna dla obecnej świadomości patriotycznej i historycznej najmłodszego pokolenia, pokazuje w praktyce ślady po bohaterach walczących o wolną Polskę i daje wskazówki jak ich upamiętniać.

Czego się nauczyliśmy

Nauczyliśmy się jak można takie ważne postacie z naszej okolicy jak Antoni Janus odnaleźć, przypomnieć i upamiętnić. Wiemy jak jak okazać przez takie działania w praktyce swój patriotyzm. Poznaliśmy ciekawe szczegóły z historii naszej małej ojczyzny.

Zdjęcia

Antoni Hauska

Cmentarz

Cmentarz parafialny w Starym Gralewie

Bohater

Antoni Hauska

Stopień wojskowy

kanonier

Lata życia

? – 10 września 1939

Znicz zapalono

28 listopada 2025

Edycja

2025

Współrzędne

52,71285, 20,12250

Opis osoby

Po dziesiątym września na polu w Kiełbowie, w trakcie kopania ziemniaków, znaleziono ciało polskiego żołnierza w mundurze. Ludzie przywieźli je do Gralewa. Żołnierzem tym był kanonier Antoni Hauska, artylerzysta. Mieszkańcy Gralewa zajęli się pogrzebem, zrobili krzyż brzozowy, a pod nim pochowali bohatera spod Mławy. Mogiła jest pielęgnowana do dziś, między innymi przez uczniów Szkoły Podstawowej im. św. Stanisława Kostki w Starym Gralewie.

Opis grobu

Grób dokładnie widoczny na zdjęciu. Cmentarz nie jest rozległy, mogiła jest łatwa do zlokalizowania.

Symbol pamięci

Serce został przygotowane według instrukcji udostępnionej w materiale filmowym.

Nasze refleksje

Co nas najbardziej poruszyło podczas poszukiwań

Nie było elementu zaskoczenia. Uczniowie naszej szkoły od pokoleń opiekują się tą mogiłą. Znają jej historię.

Dlaczego pamięć o tym bohaterze jest ważna

Jest to ważny element historii naszego regionu. Przekazuje wartości kolejnym pokoleniom – uczy odwagi, patriotyzmu i gotowości do działania dla dobra innych. Buduje wspólnotę, łącząc ludzi we wspólnym przeżywaniu i upamiętnianiu przeszłości.

Czego się nauczyliśmy

Uczniowie, dzięki udziałowi w tym projekcie, mieli okazję przypomnieć sobie na czym polega wartość poświęcenia. Mogli też zastanowić się nad własną postawą, odpowiedzialnością i tym, jak można pielęgnować wartości ważne dla wspólnoty.

Zdjęcia

Grób nieznanego żołnierza z września 1939 r.

Cmentarz

Cmentarz parafialny w Nowych Piekutach, gmina Nowe Piekuty, powiat wysokomazowiecki

Znicz zapalono

7 listopada 2025

Edycja

2025

Współrzędne

52,85568, 22,70262

Opis grobu

Na betonowej płycie jest prawie niewidoczny napis NIEZNANY ŻOŁNIERZ z 1939 r. Na krzyżu nagrobnym znajduje się tabliczka z tekstem: CZEŚĆ OBROŃCOM OJCZYZNY POLEGŁYM w 1939 r. POKÓJ ICH DUSZOM. Nad grobem przez cały czas powiewa biało-czerwona flaga.

Symbol pamięci

Grupa uczniów z klasy VIII b przygotowała materiały i na podstawie instrukcji wykonała symbol pamięci.

Nasze refleksje

Co nas najbardziej poruszyło podczas poszukiwań

Grób żołnierza z 1939 r. jest zadbany, chociaż wymaga zabiegów renowacyjnych. Zaczęliśmy poszukiwać informacji o okolicznościach pogrzebania żołnierza poległego w okolicach Nowych Piekut we wrześniu 1939 r. w publikacjach i w oparciu o przekazy ustne. Według naszych ustaleń ten bezimienny żołnierz zginął najprawdopodobniej podczas przedzierania się przez teren gminy Piekuty nocą z 12 na 13 września 1939 r. otaczanych przez Niemców oddziałów Suwalskiej i Podlaskiej Brygady Kawalerii.

Dlaczego pamięć o tym bohaterze jest ważna

Zrozumieliśmy, że patriotyzm, odwaga, poświęcenie, niezłomność nawet bezimiennych bohaterów inspirują kolejne pokolenia.

Czego się nauczyliśmy

Uświadomiliśmy sobie, że narodowi bohaterowie, także lokalni, jako symbole oporu i nadziei są szczególnie ważni współcześnie, gdy grożą nam konflikty zbrojne. Poprzez realizację zadań projektu „Płomień pamięci” doskonaliliśmy umiejętności gromadzenia, przetwarzania, prezentowania informacji oraz pracy w grupie.

Zdjęcia

Grób powstańca styczniowego Grzegorza Żochowskiego

Cmentarz

Cmentarz parafialny w Nowych Piekutach, gmina Nowe Piekuty, powiat wysokomazowiecki

Bohater

Grzegorz Żochowski

Lata życia

9 marca 1843 – 15 kwietnia 1926

Znicz zapalono

7 listopada 2025

Edycja

2025

Współrzędne

52,85514, 22,70211

Opis osoby

Za udział w powstaniu styczniowym został aresztowany i zesłany na Syberię. Na zesłaniu spędził 40 lat. Informacja na tablicy nagrobnej jest błędna. Do rodziny wrócił w 1904 r. i na początku nie został rozpoznany przez domowników. 40 lat na Syberii bardzo go zmieniło. Doczekał wolnej Ojczyzny. Lokalna społeczność czciła go jeszcze za życia jako bohatera walk o niepodległość

Opis grobu

Treść napisu na tablicy nagrobnej: "Bohater powstania styczniowego 1863 r. Ojczyźnie poświęcił swoje życie. Z Syberii powrócił po 60-letnim pobycie". W tym grobie jest też pochowany krewny Grzegorza Żochowskiego - Władysław Żochowski.

Symbol pamięci

Grupa uczniów klasy VIII b przygotowała materiały i na podstawie instrukcji wykonała symbol pamięci.

Nasze refleksje

Co nas najbardziej poruszyło podczas poszukiwań

Zaskoczył nas skromny wygląd grobu powstańca styczniowego i zesłańca na Sybir.

Dlaczego pamięć o tym bohaterze jest ważna

Poprzez poznawanie losów Grzegorza Żochowskiego zauważyliśmy, jak różne formy może przybierać patriotyzm i bohaterstwo. Poznawanie różnych aspektów życia bohatera przez nasze pokolenie świadczy o trwałości jego dziedzictwa.

Czego się nauczyliśmy

Uświadomiliśmy sobie, że narodowi bohaterowie, także lokalni, jako symbole oporu i nadziei są szczególnie ważni współcześnie, gdy grożą nam konflikty zbrojne. Poprzez realizację zadań projektu „Płomień pamięci” doskonaliliśmy umiejętności gromadzenia, przetwarzania, prezentowania informacji oraz pracy w grupie.

Zdjęcia

Dęby Pamięci przy Zespole Szkolno-Przedszkolnym w Zalasowej

Cmentarz

Dęby Pamięci przy Zespole Szkolno-Przedszkolnym w Zalasowej

Znicz zapalono

30 października 2025

Edycja

2025

Współrzędne

49,92641, 21,12510

Opis grobu

Przy ZSP w Zalasowej zasadzono w 2011 r. dwa Dęby Pamięci dla uhonorowania ofiar Zbrodni Katyńskiej porucznika Franciszka Oskarbskiego oraz aspiranta Policji Państwowej Kazimierza Wróbla. Dodatkowo w 2023 r. odsłonięto tablicę pamiątkową poświęconą porucznikowi Janowi Czarnikowi.

Symbol pamięci

Przedstawicielki Samorządu Uczniowskiego wykonały serca i złożyły je wraz ze zniczami pod Dębami Pamięci.

Zdjęcia

Zalasowskie Miejsce Pamięci

Cmentarz

Cmentarz parafialny w Zalasowej

Znicz zapalono

7 listopada 2025

Edycja

2025

Współrzędne

49,92509, 21,13482

Opis grobu

Obelisk z dwiema tablicami upamiętniającymi poległych mieszkańców Zalasowej, którzy zginęli w czasie I Wojny Światowej oraz w latach 1939-1946.

Symbol pamięci

Uczniowie w ramach obchodów Święta Niepodległości złożyli kwiaty i znicze poległym w czasie I i II Wojny Światowej.

Zdjęcia

Cmentarz wojenny nr 166 w Zalasowej

Cmentarz

Cmentarz wojenny nr 166 w Zalasowej

Znicz zapalono

7 listopada 2025

Edycja

2025

Współrzędne

49,90919, 21,12272

Opis grobu

Cmentarz z czasów I Wojny Światowej założony na planie prostokąta o powierzchni 421 m². Nie posiada żadnego elementu centralnego. Na grobach krzyże żeliwne i listwowe. Na cmentarzu pochowano 169 żołnierzy w 57 pojedynczych grobach i 13 mogiłach zbiorowych.

Symbol pamięci

W ramach Święta Niepodległości zorganizowano Marsz Niepodległości, na miejscu odbył się Apel Pamięci i złożono kwiaty i znicze przez różne środowiska lokalne, w tym te z ZSP w Zalasowej.

Zdjęcia

Pomnik generała Mikołaja Bołtucia

Cmentarz

Łomianki

Bohater

Mikołaj Bołtuć

Stopień wojskowy

generał

Lata życia

21 grudnia 1893 – 22 września 1939

Znicz zapalono

25 listopada 2025

Edycja

2025

Współrzędne

52,33841, 20,89454

Opis osoby

Mikołaj Bołtuć urodził się 21 grudnia 1893 r. w Petersburgu. 19 marca 1938 r. uzyskał stopień generała brygady. W czasie kampanii polskiej 1939 r. dowodził Grupą Operacyjną „Wschód" w składzie Armii „Pomorze". Po ciężkich walkach nad Osą, w Borach Tucholskich i nad Bzurą próbował przebić się do walczącej Warszawy. Zginął 22 września 1939 r. w bitwie pod Łomiankami Górnymi, prowadząc atak na bagnety. Pochowany został w Warszawie na Wojskowym Cmentarzu na Powązkach.

Symbol pamięci

Wspólnie zapoznaliśmy się z instrukcją wykonania serca, po czym zgodnie z nią wykonaliśmy symbol pamięci.

Nasze refleksje

Co nas najbardziej poruszyło podczas poszukiwań

Nie mieliśmy większych problemów z wyszukanie odpowiedniego miejsca. Ze względu na wiek uczniów 2 klasa wybraliśmy miejsce najbliżej szkoły. Pomnik generała Mikołaja Bołtucia znajduje się blisko szkoły, zawsze 1.09 odbywają się w tym miejscu uroczystości upamiętniające wybuch II wojny światowej.

Dlaczego pamięć o tym bohaterze jest ważna

Generał Mikołaj Bołtuć to bohater naszej Małej Ojczyzny. Każdego roku w okolicy rocznicy Bitwy pod Łomiankami odbywają się u nas uroczystości rocznicowe upamiętniające to ważne dla nas wydarzenie.

Czego się nauczyliśmy

Podczas przygotowań do wykonania symbolu pamięci zapoznaliśmy się z historią Grobu Nieznanego Żołnierza, obejrzeliśmy filmik nagrany z okazji 99 rocznicy powstania tego ważnego miejsca. Podzieliliśmy się własnymi przeżyciami z pobytu w tym miejscu. Przybliżyliśmy postać generała Mikołaja Bołtucia , uczniowie wiedzą, że w Łomiankach jest tylko jego pomnik zaś pochowany jest na Powązkach i wiosną planują odwiedzić grób generała.

Zdjęcia

Grób strzelca Jakuba Sołtysa

Cmentarz

Cmentarz parafialny w Zalasowej

Bohater

Jakub Strzelec

Stopień wojskowy

strzelec

Lata życia

11 sierpnia 1916 – 7 września 1939

Znicz zapalono

30 października 2025

Edycja

2025

Współrzędne

49,92482, 21,13410

Opis osoby

Żołnierz Wojska Polskiego poległy w walce z Niemcami w obronie Ojczyzny. 38 pułk piechoty, do której należał, został rozbity w walkach pod Tuchowem.

Opis grobu

Na mogile znajduje się granitowy nagrobek z ściętą pulpitowo, zwieńczoną krzyżem łacińskim stelą. Na steli wyryte jest wyobrażenie orła wojskowego. Na frontowym obramowaniu umieszczony jest napis ,,INSTYTUT PAMIĘCI NARODOWEJ 2019 R."

Symbol pamięci

Szkolne Koło Caritas przygotowała znicze pamięci i złożyła je na mogiłach uczestników walk I i II Wojny Światowej oraz nauczycieli pochodzących z Zalasowej.

Zdjęcia

Marynarze

Cmentarz

Cmentarz Parafialny w Rzekuniu

Znicz zapalono

12 listopada 2025

Edycja

2025

Współrzędne

53,08116, 21,58498

Symbol pamięci

Symbol pamieci uczniowie wykonali podczas lekcji historii

Nasze refleksje

Co nas najbardziej poruszyło podczas poszukiwań

Najbardziej poruszyło nas to, jak wiele historii i emocji kryje się w miejscu, które na pierwszy rzut oka wydaje się tylko spokojnym zakątkiem cmentarza.

Dlaczego pamięć o tym bohaterze jest ważna

Pamięć o bohaterach jest ważna, ponieważ pozwala nam zrozumieć, jaką wartość miały ich czyny i poświęcenie.

Czego się nauczyliśmy

Dzięki takim akcjom uczymy się odwagi, odpowiedzialności i troski o innych. Bohaterowie przypominają nam, że nawet w trudnych czasach można kierować się dobrem, a ich historia motywuje kolejne pokolenia do budowania lepszego świata.

Zdjęcia

Bohaterowie Września 1939

Cmentarz

Kwatera Żołnierzy Armii "Kraków"

Dokładna lokalizacja

Cmentarz Parafialny w Radłowie

Znicz zapalono

3 listopada 2025

Edycja

2025

Współrzędne

50,08871, 20,84328

Opis osoby

Bohaterowie walk o szkołę powszechną w Radłówie

Opis grobu

Główny element kwatery stanowi pomnik w formie postumentu, zwieńczonego figurą żołnierza z karabinem u stóp. Po jej lewej stronie znajduje się figura orła. Po obu stronach postumentu rozmieszczone są zwieńczone urnami słupy o przekroju kwadratowym.

Symbol pamięci

Praca w klasie z uczniami

Nasze refleksje

Co nas najbardziej poruszyło podczas poszukiwań

Poświęcenie dla innych, oddanie życia za ojczyznę

Dlaczego pamięć o tym bohaterze jest ważna

Są to Patroni naszej szkoły, należy im się szacunek i pamięć

Czego się nauczyliśmy

Największym poświęceniem dla Ojczyzny jest oddanie za Nią życia

Zdjęcia

Grób Nieznanego Żołnierza w Jeżowem

Cmentarz

Cmentarz Parafii Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Jeżowem

Znicz zapalono

6 listopada 2025

Edycja

2025

Współrzędne

50,37620, 22,16017

Opis grobu

Grób tworzą mogiły poległych żołnierzy- dziewięć betonowych tablic wskazuje miejsce pochówku dziewięciu poległych żołnierzy, zarówno tych znanych z imienia i nazwiska jak również tych bezimiennych oraz górująca nad nimi rzeźba przedstawiająca żołnierza klęczącego w modlitwie przed krzyżem.

Symbol pamięci

Symbol został przygotowany przez nauczycieli w każdej z grup biorących udział w akcji. Jego wykonywaniu towarzyszyła rozmowa z dziećmi na temat akcji i jej tematu przewodniego.

Nasze refleksje

Co nas najbardziej poruszyło podczas poszukiwań

Grób jest miejscem znanym lokalnym mieszkańcom. Znajduje się w centralnej części cmentarza parafialnego. Wielokrotnie mijamy go, przyzwyczajeni do jego istnienia w tym miejscu. Tym razem poruszające było odwiedzenie go, udanie się specjalnie do niego i zobaczenie go w tym szczególnym, projektowym kontekście, jako miejsca pamięci. Poruszające było także zaciekawienie dzieci oraz ich zaangażowanie w ustawienie zniczy, wspólną modlitwę oraz wysłuchanie opisu miejsca, które odwiedziliśmy.

Dlaczego pamięć o tym bohaterze jest ważna

Kolejne lata jakie mijają od dramatycznych wydarzeń wojny zacierają wiele związanych z nią wydarzeń, odzierają je z emocji. W dzisiejszym świecie dla kolejnych rodzących się pokoleń staje się ona tematem tak odległym, że właściwie jest tylko teoretyczną opowieścią z podręczników. Miejsca takie jak to ożywiają pamięć o tamtych czasach i stanowią punkt wyjścia dla trudnej refleksji nad trudem i okrucieństwem wojny. Uczą, że nic nie jest dane na zawsze, zwłaszcza pokój.

Czego się nauczyliśmy

Jako nauczyciele, widząc zainteresowanie naszych najmniejszych wychowanków zdobyliśmy większą śmiałość w podejmowaniu z nimi tematów wydawać by się mogło trudnych, bo mówiących o okolicznościach dramatycznych. Nasi wychowankowie zaś zobaczyli miejsce, które często mijali, poznali je i zostali zachęceni do jego odwiedzania.

Zdjęcia

Miejsce Pamięci ul. Kraśnicka, Warszawa

Cmentarz

Miejsce Pamięci przy ul. Kraśnickiej w Warszawie

Dokładna lokalizacja

Warszawa, ul. Karaśnicka (kiedy ulica się kończy należy pójść ścieżką w stronę torów kolejowych)

Znicz zapalono

13 listopada 2025

Edycja

2025

Współrzędne

52,27197, 21,07054

Opis grobu

Tablicę pamiątkową Tchorka umieszczono na tle czerwonej ceglanej ściany. (ogrodzenia). Na tablicy widnieje napis: „Miejsce uświęcone krwią Polaków poległych za wolność Ojczyzny. W dniu 1 sierpnia 1944 r. hitlerowcy zamordowali 10 osób” Pod główną tablicą znajduje się drewniany krzyż.

Symbol pamięci

Symbol przygotowaliśmy na lekcji historii, według instrukcji przygotowanej przez Muzeum Historii Polski.

Nasze refleksje

Co nas najbardziej poruszyło podczas poszukiwań

Zakończyło nas miejsce, w którym umieszczona jest tablica. Obecnie nie ma tam żadnej drogi, żadnego chodnika prowadzącego do pomnika. Trzeba iść ścieżką między płotem skupu złomu a torami relacji Warszawa - Zielonka. Jest to raczej miejsce zapomniane, rzadko bywają tam ludzie, nie jest ono widoczne i łatwo dostępne. Wszyscy byliśmy tutaj pierwszy raz w swoim życiu, chociaż jakieś 500 m. wcześniej jest duży sklep w którym często bywamy.

Dlaczego pamięć o tym bohaterze jest ważna

Pamięć o cywilnych ofiarach Powstania pozwala nam pełnego obrazu historii. Pokazuje, że Powstanie to nie tylko heroiczna walka powstańców. ale także ogromna tragedia ludności cywilnej. Poznawanie ich losu pokazuje, jak wielką cenę zapłaciło miasto i jego mieszkańcy za pragnienie wolności. Pamięć o Nich uczy nas empatii i zrozumienia, że wojna dotyka przede wszystkim zwykłych ludzi.

Czego się nauczyliśmy

Nasza okolica wyglądała kiedyś zupełnie inaczej - inny był układ ulic, nie było wiaduktu nad torami, była dość gęsta sieć domów, tam gdzie dzisiaj są zakłady przemysłowe. Nauczyliśmy się także, że niektóre miejsca związane z historią znajdują się czasem na uboczu, w ukryciu - trzeba wykonać pewien wysiłek aby je odnaleźć i do nich dojść. Jednak kiedy już to zrobimy, czujemy satysfakcję, że odnaleźliśmy, odkryliśmy coś nowego i możemy o tym opowiedzieć naszym bliskim lub zaprowadzić ich tam.

Zdjęcia

Miejsce Pamięci przy ul. Ziemowita w Warszawie

Cmentarz

Miejsce Pamięci przy ul. Ziemowita w Warszawie

Dokładna lokalizacja

Ul. Ziemowita 42, 03 886 Warszawa

Znicz zapalono

13 listopada 2025

Edycja

2025

Współrzędne

52,26648, 21,07016

Opis grobu

Na pomniku znajduje się Tablica Tchorka z napisem "Miejsce uświęcone krwią Polaków poległych za wolność Ojczyzny. Tu 1 sierpnia 1944 hitlerowcy rozstrzelali 31 powstańców”. Tablica umieszczona była na ścianie domu, który został wyburzony w latach 70-tych XX w, stąd zachowana forma.

Symbol pamięci

Symbol pamięci przygotowaliśmy podczas lekcji historii według instrukcji przygotowanej przez Muzeum Historii Polski.

Nasze refleksje

Co nas najbardziej poruszyło podczas poszukiwań

Dowiedzieliśmy się, iż opis umieszczony na tablicy pamiątkowej jest nieprawidłowy. Niemcy rozstrzelali w tym miejscu 31 Polaków, mieszkańców Targówka Fabrycznego. Faktycznie wydarzenia te rozegrały się 1 sierpnia 1944 roku, jednak był to odwet na ludności cywilnej za próbę zdobycia przez Powstańców budynku SP58 (naszej szkoły), gdzie były niemieckie koszary. Atak nie udał się i Niemcy w odwecie zabili okolicznych mieszkańców.

Dlaczego pamięć o tym bohaterze jest ważna

Miejsce upamiętnia dramatyczne wydarzenia z 1 sierpnia 1944 roku, które rozegrały się w naszej okolicy. Powstańcy próbowali zdobyć koszary niemieckie, które znajdowały się w budynku naszej Szkoły. Ich odwaga i poświęcenie są bezpośrednio związane z historią naszej szkoły i naszej "Małej Ojczyzny" – to tutaj toczyła się walka o wolność, w której ginęli okoliczni mieszkańcy.

Czego się nauczyliśmy

Nauczyliśmy się, że ważne jest poznawanie historii lokalnej, większość z nas mieszka na Targówku Fabrycznym od niedawna i kojarzy działania powstańcze zazwyczaj z drugą stroną Warszawy (będącej za Wisłą), nie z terenami Pragi i Targówka. Nauczyliśmy się także, że warto bazować na źródłach i weryfikować informacje z którymi się spotykamy, gdyż dowiedzieliśmy się, że opis na tablicy pamiątkowej jest błędny. Poznaliśmy historię lokalną i historię naszej Szkoły.

Zdjęcia

pomnik Stefana Wójciuka_Wydmusy

Cmentarz

Grób znajduje się między prywatnymi posesjami w Wydmusach po prawej stronie drogi głównej. Jest to żołnierz Stefan Wójciuk z Małkini, żołnierz polski I Pułku Ułanów. Zginął w II Wojnie Światowej w r.

Dokładna lokalizacja

Wydmusy

Bohater

Stefan Wójciuk

Stopień wojskowy

żołnierz

Znicz zapalono

5 listopada 2025

Edycja

2025

Współrzędne

53,34648, 21,38153

Opis osoby

Bohater został zamordowany na początku września 1939 r. przez żołnierza niemieckiego. Pochowany przez lokalną społeczność Wydmus, która do tej pory dba o grób. Nie znana jest jego rodzina, nikt tego grobu nie odwiedzał. Uczniowie i nauczyciele Publicznej Szkoły Podstawowej w Wydmusach co roku odwiedzają grób żołnierza i składają pamiątkowy znicz oraz modlitwę.

Opis grobu

Pomnik żołnierza znajduje się między prywatnymi posesjami w Wydmusach. Jest tam krzyż, otoczony metalowym czarnym płotem. Na krzyżu jest tabliczka z napisem "Śp. Stefan Wójciuk z Małkini, żołnierz polski I Pułku Ułanów. Zginął w II Wojnie Światowej we wrześniu 1939 r. Nie ma symbolu orła.

Symbol pamięci

Serca dekorujące znicz zostały przygotowane przez koordynatora projektu oraz nauczyciela historii z wstążki biało - czerwonej. Zostały nimi przyozdobione: znicz oraz wieniec.

Nasze refleksje

Co nas najbardziej poruszyło podczas poszukiwań

O grób dba lokalna społeczność. Od starszej kobiety wiemy, że został zamordowany przez żołnierza niemieckiego. Mieszkańcy bali się pochować jego ciało, zrobili to pod osłoną nocy. Żaden z członków rodziny nie odwiedził grobu.

Dlaczego pamięć o tym bohaterze jest ważna

Żołnierz znalazł się tutaj, żeby walczyć o wolną Polskę. Zginął tragicznie i pamięć o nim jest ważna, ponieważ zostały o nim wspomnienia ludzi, którzy są już w bardzo podeszłym wieku. Musimy je przekazywać młodemu pokoleniu.

Czego się nauczyliśmy

Na grobie żołnierza byłam po raz pierwszy. Zaskoczyło mnie to, że grób znajduje się wśród domów, wpisuje się w tutejszy krajobraz. Jest jego częścią. Pamięć o poległym żołnierzu jest wciąż żywa, grób jest odwiedzany przez nauczycieli i uczniów, szczególnie w okresie jesiennym.

Zdjęcia

Pomnik upamiętniający dziesięciu bezimiennych patriotów zamordowanych przez faszystów hitlerowskich

Cmentarz

Miejscowość Brzózki.

Znicz zapalono

27 listopada 2025

Edycja

2025

Współrzędne

51,02729, 18,99072

Opis grobu

Pomnik to granitowa, geometryczna forma upamiętniająca ofiary II wojny światowej. Składa się z wysokiej, pochylonej ku górze płyty z zamocowaną tablicą pamiątkową oraz dwóch niższych, trójkątnych elementów po bokach, które tworzą stabilną podstawę całości. Z prawej strony znajduje się maszt na flagę

Symbol pamięci

Symbol pamięci, dwa serca biało czerwone wykonaliśmy z materiałów odpornych na wodę, umieściliśmy na nich godło Polski. Serca zostały umieszczone na dwóch zniczach białym i czerwonym.

Nasze refleksje

Co nas najbardziej poruszyło podczas poszukiwań

Pomnik upamiętnia miejsce, w którym 21 sierpnia 1944 roku hitlerowcy powiesili 10 więźniów polskich, których nazwiska nigdy nie zostały ujawnione.

Dlaczego pamięć o tym bohaterze jest ważna

Ponieważ znajduje się na terenie naszej gminy, niektórzy mieszkańcy z okolicy nie znają tej historii i tego miejsca.

Czego się nauczyliśmy

Nauczyliśmy się tego, że trzeba pamiętać o takich miejscach, szczególnie jeśli ofiary tam złożone są nieznane.

Zdjęcia