Materiały do pobrania

II edycja 2026

  • Karta projektu „Jedno miejsce – jedna historia” (PDF, 226,6 KB) — Karta pracy do wydruku: sześć kroków projektu, od wyboru bohatera po popularyzację jego historii, z pytaniami pomocniczymi, polami do zaznaczenia i miejscem na odpowiedzi. Pełną treść karty podajemy poniżej w formie tekstowej.
    Pełna treść w formie tekstowej: Karta projektu „Jedno miejsce – jedna historia”

    Karta projektu „Płomień Pamięci. Jedno miejsce – jedna historia” – czterostronicowa karta pracy do wydruku i wypełnienia. Przy większości list są kratki do zaznaczenia, a pod pytaniami otwartymi – wykropkowane linie na odpowiedź, oznaczone poniżej jako [miejsce na odpowiedź].

    W nagłówku pierwszej strony znajdują się znak graficzny projektu – stylizowany płomień nad podstawą znicza – oraz logotyp Muzeum Historii Polski. Tytuł: PŁOMIEŃ PAMIĘCI. JEDNO MIEJSCE – JEDNA HISTORIA.

    Pod tytułem schemat sześciu kroków połączonych strzałkami, każdy z ikoną:
    1. Odkryjcie bohatera
    2. Przygotujcie symbol pamięci
    3. Odwiedźcie miejsce
    4. Zróbcie zdjęcie
    5. Dodajcie pinezkę
    6. Opiszcie historię

    Wybierzcie bohatera lub bohaterkę z Waszej okolicy. Poznajcie ich historię, przygotujcie symbol pamięci, odwiedźcie miejsce związane z tą osobą, wykonajcie zdjęcie i uzupełnijcie kartę projektu. Na końcu opiszcie historię bohatera lub bohaterki i wyjaśnijcie, dlaczego warto akurat o tych osobach pamiętać. Opis zamieśćcie na mapie, aby inni mogli się z nim zapoznać.

    KROK 1. WYBIERAMY BOHATERA

    Jak znaleźć bohatera?
    Najlepiej zacząć od rozmowy z kimś, kogo znacie:
    • dziadkami lub starszymi mieszkańcami
    • lokalnym historykiem, nauczycielem, instruktorem, bibliotekarzem.

    Następnie warto uważnie się rozejrzeć po okolicy:
    • zwiedzić muzeum lub izbę pamięci,
    • dokładnie obejrzeć lokalne pomniki, tablice, cmentarze,
    • przejrzeć kronikę miejscowości lub kronikę szkolną oraz lokalne media.

    Aby zdobyć więcej wiadomości o wybranej osobie, można:
    • przejrzeć literaturę w bibliotece, w domu lub u znajomych,
    • przeszukać archiwa społeczne, instytucjonalne i państwowe.

    Pytania pomocnicze:
    • Kogo mieszkańcy wspominają jako ważną osobę dla miejscowości?
    • Czy ktoś pomagał innym w trudnych czasach?
    • Czy ktoś ratował życie albo działał społecznie?
    • Czy jest osoba, której historia jest mało znana, ale ważna dla lokalnej społeczności?
    • Czy istnieje miejsce związane z tą osobą?

    Kim jest bohater?
    Bohater to nie tylko osoba znana z podręczników historii.
    Bohaterem może być ktoś, kto:
    • służył swojej ojczyźnie lub społeczności,
    • pomagał innym mimo trudności,
    • działał na rzecz lokalnej społeczności,
    • bronił ważnych wartości,
    • ratował ludzi lub niósł pomoc,
    • inspirował innych swoim postępowaniem,
    • pozostawił trwały ślad w historii miejscowości.

    Zastanówcie się:
    • Jakie osoby współcześnie można nazwać bohaterami?
    • Jakie cechy mają bohaterowie niezależnie od czasów?

    Imię i nazwisko wybranego bohatera/ bohaterki: [miejsce na odpowiedź]
    Miejscowość: [miejsce na odpowiedź]

    KROK 2. POZNAJEMY HISTORIĘ

    Odpowiedzcie krótko na pytania:
    Kim była wybrana przez was osoba? Zaznaczcie lub dopiszcie.
    • Żołnierzem / żołnierką
    • Nauczycielem / nauczycielką
    • Lekarzem / lekarką
    • Ratownikiem / ratowniczką
    • Strażakiem / strażaczką
    • Harcerzem / harcerką
    • Społecznikiem / społecznicą
    [miejsce na odpowiedź]

    Jakie działania lub osiągnięcia sprawiły, że Wasz bohater jest ważny dla lokalnej społeczności?
    [miejsce na odpowiedź]

    Jakimi cechami odznaczał się Wasz bohater? Zaznaczcie, możecie też dopisać.
    • Odwaga
    • Altruizm
    • Odpowiedzialność
    • Patriotyzm
    • Solidarność
    [miejsce na odpowiedź]

    Skąd czerpaliście informacje o bohaterze?
    • Od rodziny
    • Od lokalnych mieszkańców
    • Z kronik
    • Z książek
    • Z archiwum
    • Z Internetu i mediów
    • Z muzeum lub izby pamięci
    • Z innych źródeł (dopiszcie, z jakich)
    [miejsce na odpowiedź]

    KROK 3. PAMIĘTAMY

    Jakie miejsce związane jest z bohaterem?
    • Grób
    • Pomnik
    • Tablica pamiątkowa
    • Budynek
    • Miejsce wydarzenia (dopiszcie, o jakie wydarzenie chodzi) [miejsce na odpowiedź]
    • inne [miejsce na odpowiedź]

    Gdzie zostanie umieszczony symbol pamięci?
    [miejsce na odpowiedź]

    KROK 4. DOKUMENTUJEMY

    Sfotografujcie miejsce upamiętnienia. Pamiętajcie o następujących zasadach:
    • na zdjęciu nie mogą być widoczne twarze ani sylwetki osób odwiedzających to miejsce;
    • obraz musi być czytelny (niezamazany), o dobrej rozdzielczości (rekomendujemy 300 dpi).

    KROK 5. DODAJEMY PINEZKĘ NA MAPĘ

    Przygotujcie sprawozdanie, które będzie zawierać:
    • krótki opis bohatera [miejsce na odpowiedź]
    • uzasadnienie wyboru danej osoby [miejsce na odpowiedź]
    • podsumowanie z informacją, czego dowiedzieliście się o historii Waszej miejscowości [miejsce na odpowiedź]
    • refleksję z odpowiedzią na pytanie, dlaczego warto pamiętać o lokalnych bohaterach [miejsce na odpowiedź]

    Wypowiedź w każdej z sekcji powinna zawierać po dwa, trzy zdania.

    KROK 6. POPULARYZUJEMY HISTORIĘ BOHATERA

    Po dodaniu pinezki na mapę przekażcie historię swojego bohatera innym osobom na co najmniej trzy sposoby, a następnie zaznaczcie je na liście lub opiszcie.
    • Przedstawiliśmy historię bohatera w klasie podczas lekcji.
    • Opowiedzieliśmy innym uczniom w szkole.
    • Przygotowaliśmy plakat lub gazetkę szkolną.
    • Zamieściliśmy informację na stronie internetowej szkoły.
    • Opublikowaliśmy post w szkolnych mediach społecznościowych.
    • Pokazaliśmy pinezkę i historię bohatera rodzinie lub znajomym.
    • Opowiedzieliśmy o bohaterze mieszkańcom miejscowości.
    • Nawiązaliśmy kontakt z lokalną instytucją (biblioteką, muzeum, domem kultury, OSP, organizacją społeczną).
    • Zachęciliśmy inne osoby do odwiedzenia mapy projektu.
    • Inne działanie: [miejsce na odpowiedź]

    Ile osób mogło poznać historię Waszego bohatera dzięki tym działaniom?
    Około [miejsce na liczbę] osób.

    CHECKLISTA PROJEKTU
    • Poznaliśmy historię bohatera.
    • Przygotowaliśmy symbol pamięci.
    • Odwiedziliśmy miejsce upamiętnienia.
    • Wykonaliśmy dokumentację fotograficzną.
    • Dodaliśmy pinezkę na mapę.
    • Przekazaliśmy innym osobom historię bohatera i informację o projekcie.

    Kroki łączy ozdobna szara linia biegnąca wzdłuż stron; przy każdym kroku stoi znak projektu w kółku. W stopce ostatniej strony znajduje się logotyp Muzeum Historii Polski.

  • Plakat projektu (PDF, 7,1 MB) — Plakat II edycji w formacie A3 (PDF), do wydruku. Pełną treść plakatu podajemy poniżej w formie tekstowej.
    Pełna treść w formie tekstowej: Plakat projektu

    Plakat projektu „Płomień Pamięci. Jedno miejsce – jedna historia” w formacie A3.

    Środek plakatu wypełnia ciemna sylwetka głowy i ramion człowieka, pokryta ziarnistym, brązowo-czarnym rastrem. Wewnątrz zarysu głowy, jak w podwójnej ekspozycji, widać fragment cmentarza: ogrodzenie z drewnianych sztachet i trzy krzyże – środkowy, najwyższy, z owalną tabliczką.

    Za sylwetką rozciąga się zdjęcie zamglonego cmentarza w polu, w czerwono-różowych barwach: trawa, niski płot ze sztachet i młode drzewka iglaste. Wąski pas po lewej stronie pokazuje ten sam krajobraz w szarym rastrze – drewniany krzyż i ogrodzenie. Górny brzeg plakatu jest biały, pokryty drobnymi szarymi kropkami.

    Na piersi sylwetki umieszczono biały znak graficzny projektu – stylizowany płomień nad podstawą znicza – a pod nim napis PŁOMIEŃ PAMIĘCI.

    U dołu plakatu biegnie czerwony pas. Po lewej stronie widnieje na nim białe hasło JEDNO MIEJSCE – JEDNA HISTORIA, po prawej – białe logotypy Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego (orzeł w koronie obok nazwy ministerstwa) oraz Muzeum Historii Polski (znak z literami MHP obok nazwy muzeum).

    Napisy na plakacie:
    • PŁOMIEŃ PAMIĘCI
    • JEDNO MIEJSCE – JEDNA HISTORIA
    • Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
    • MUZEUM HISTORII POLSKI

    Plakat nie zawiera innych napisów.

  • Instrukcja wykonania serca na znicz (PDF, 3,7 MB) — Arkusz do wydruku z szablonem pasków i instrukcją wykonania papierowego serca na znicz, w dwóch wersjach kolorystycznych. Pełną treść podajemy poniżej w formie tekstowej.
    Pełna treść w formie tekstowej: Instrukcja wykonania serca na znicz

    Instrukcja wykonania papierowego serca na znicz – dwustronicowy plik do wydruku. Obie strony zawierają ten sam arkusz; różnią się tylko kolorem dolnej części szablonu.

    U góry arkusza hasło: Złóż własny płomień, uczcij pamięć poległych Żołnierzy. Po lewej stronie znajdują się znak Płomienia Pamięci oraz ilustracja gotowej pracy: znicz, na którym zawieszono serce z papierowych pasków – w połowie białe, w połowie czerwone. Obok osiem rysunków pokazuje kolejne kroki – dłonie, które tną papier nożyczkami, sklejają paski i formują z nich serce.

    Kolejne kroki:
    1. Potnij papier na paski zgodnie z liniami cięcia.
    2. Przyklej paski do jednej krawędzi od najdłuższego do najkrótszego, każdy kolor osobno.
    3. Powinny powstać dwa elementy – jak na rysunku.
    4. Sklej je ze sobą jedynie przy krawędzi, po najdłuższej stronie (pomiędzy dwa najdłuższe elementy) wklej dwa paski zawieszki.
    5. Sklej paski ze sobą, równając je do krawędzi, posmaruj klejem tylko na końcach.
    6. Zrób tak ze wszystkimi paskami po obu stronach.
    7. Dwa sklejone elementy połącz ze sobą tak, by powstało serce.
    8. Paski zawieszki natnij w odpowiednich miejscach, połącz ze sobą.

    Szablon do wycięcia zajmuje dolną część arkusza. Linie cięcia są kropkowane i oznaczone symbolem nożyczek. Na górze szablonu znajdują się dwa paski zawieszki o szerokości 2 cm, podpisane „zawieszka”, przecięte krótką pionową kropkowaną linią. Pod nimi są dwa komplety pasków o szerokości 2 cm i długości 6, 7, 8, 9, 10, 11 i 12 cm – każdy pasek podpisany swoją długością. Pierwszy komplet jest biały. Drugi jest na pierwszej stronie czerwony, a na drugiej jasnoszary.

    W stopce arkusza znajdują się logotypy: Płomień Pamięci, Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Muzeum Historii Polski oraz Pałac Saski.