Lista zniczy

Wyszków/Tumanek- Miejsce pamięci 250 Polaków zamordowanych przez Niemców 29.05.1943

Cmentarz / miejsce pamięci

Bez nazwy, mogiła zbiorowa

Dokładna lokalizacja

Mogiła zbiorowa w lesie między Wyszkowem a małą miejscowością Tumanek

Data upamiętnienia

21 listopada 2025

Edycja

2025

Dodano przez

ZS nr 3 im. Jana Kochanowskiego w Wyszkowie

Współrzędne

52,57645, 21,46794

Opis miejsca pamięci

Pomnik oraz 25 symbolicznych mogił, napisy głoszą że każda to 10 bezimiennych ofiar, natomiast inne źródła mówią o 56 ofiarach, gdy po zatrzymaniu pociągu na moście kolejowym na trasie Tłuszcz-Wyszków, następnego dnia Niemieccy faszyści rozstrzelali 29 maja 1943 roku. Liczba ofiar nie do ustalenia.

Jak uczciliśmy pamięć bohatera

Znicz został zakupiony z datków całej klasy, przystrojony szarfą w kształcie serca

Nasze refleksje

Co nas najbardziej poruszyło podczas poszukiwań

Historia tych niewinnych ludzi, opis zdarzenia zawarty w książce "Nadzieja z tamtych lat" Stanisława Grzybowskiego.

Dlaczego pamięć o tym bohaterze jest ważna

Ci ludzie będą tak długo "żyć", jak długo my będziemy o nich pamiętać, bez ich poświęcenia i ofiarności, historia naszego kraju mogłaby wyglądać zupełnie inaczej

Czego się nauczyliśmy

Wiele osób z naszej klasy mieszka w okolicy i nie znała tej historii, nie wiedziała, że takie miejsce 300 metrów od uczęszczanej trasy , w lesie istnieje. Poznaliśmy tez historię symbolicznego Grobu Nieznanego Żołnierza w Warszawie. Jako zadanie domowe rozpytaliśmy dziadków, znajomych o podobnych miejscach i zdarzeniach w bliskiej okolicy, opowiadając je w klasie wiele osób kiedyś przekaże te informacje dalej, dziękując ofiarom za ich poświęcenie.

Zdjęcia

Grób Powstańca Wielkopolskiego - Jana Świejkowskiego

Cmentarz / miejsce pamięci

Cmentarz parafii św. Marii Magdaleny, Jaraczewo

Dokładna lokalizacja

Mogiła znajduje się po prawej stronie od głównego wejścia, w drugim rzędzie

Bohater

Jan Świejkowski

Stopień / funkcja / rola

Walczył w Powstaniu Wielkopolskim

Lata życia

20 maja 1880 – 16 marca 1949

Data upamiętnienia

29 listopada 2025

Edycja

2025

Dodano przez

Szkoła Podstawowa im. Ewarysta Estkowskiego w Wojciechowie

Współrzędne

51,96694, 17,29498

O bohaterze

Z chwilą wybuchu walk o wyzwolenie ziem z zaboru pruskiego spod panowania niemieckiego wstąpił do oddziałów powstańczych, prawdopodobnie Garnizonu Jarocińskiego. Zachowała się kompletna książeczka członka Związku Powstańców Wielkopolskich wystawiona na 30 czerwca 1938 r. przez Zarząd Główny - nr dyplomu weryf. 16057.

Opis miejsca pamięci

Na płycie nagrobnej znajdują się informacje o osobach spoczywających w mogile - Jan Świejkowski wraz z małżonką. Po stronie Jana Świejkowskiego przymocowane zostały dwa Wielkopolskie Krzyże Powstańcze.

Jak uczciliśmy pamięć bohatera

Symbol pamięci został przygotowany przez chętnych uczniów po zajęciach na temat historii Grobu Nieznanego Żołnierza.

Nasze refleksje

Co nas najbardziej poruszyło podczas poszukiwań

Zaskoczył nas fakt, że na terenie cmentarza jest kilka grobów osób, które walczyły w obronie Ojczyzny.

Dlaczego pamięć o tym bohaterze jest ważna

Zachowanie pamięci o tym bohaterze pozwala kolejnym pokoleniom zrozumieć, że wolność nie jest dana raz na zawsze, lecz wymaga odpowiedzialności i gotowości do działania w imię wspólnego dobra. Jest to także wyraz szacunku i wdzięczności wobec tych, którzy ryzykowali własne życie, aby przyszłe pokolenia mogły żyć w niepodległym kraju.

Czego się nauczyliśmy

Uświadomiliśmy sobie, jak ważna jest troska o Ojczyznę, a jednocześnie pogłębiliśmy nasze poczucie patriotyzmu lokalnego.

Zdjęcia

Cmentarz wojenny w Niedrzwicy Dużej

Cmentarz / miejsce pamięci

Cmentarz z I wojny światowej przy stacji kolejowej w Niedrzwicy Dużej

Data upamiętnienia

28 października 2025

Edycja

2025

Dodano przez

Szkoła Podstawowa w Niedrzwicy Dużej

Współrzędne

51,11507, 22,37721

Opis miejsca pamięci

Na cmentarzu znajdują się dwa krzyże katolickie (w tym jeden drewniany) i jeden prawosławny z płytami nagrobnymi i inskrypcją w trzech językach - polskim, rosyjskim i niemieckim. Inskrypcja informuje: TU SPOCZYWA 537 ŻOŁNIERZY ARMII AUSTRO-WĘGIERSKIEJ I ROSYJSKIEJ POLEGŁYCH PODCZAS I WOJNY ŚWIATOWEJ

Jak uczciliśmy pamięć bohatera

Po przeanalizowaniu na godzinie wychowawczej instrukcji, wykonaliśmy serca pamięci, a następnie, naszym zdaniem, najokazalsze wybraliśmy do ozdobienia znicza.

Nasze refleksje

Co nas najbardziej poruszyło podczas poszukiwań

Najbardziej poruszył nas fakt, że we wspólnych mogiłach leżą żołnierze różnych narodowości, którzy poświęcili życie różnym celom, przyczyniając się do wspólnej wartości, jaką jest nasza niepodległość. To miejsce pochówku świadczy o roli jednostki w wielkich wydarzeniach historycznych.

Dlaczego pamięć o tym bohaterze jest ważna

Życie każdego człowieka jest najwyższą wartością, a dbanie o miejsca pochówku jest naszą powinnością i w żywy sposób uczy nas historii.

Czego się nauczyliśmy

Dzięki akcji „Płomień pamięci” uświadomiliśmy sobie ważność postaw takich, jak szacunek dla tych, którzy poświęcili swoje życie w walce o lepsze jutro przyszłych pokoleń.

Zdjęcia

OSTROWSKI WACŁAW

Cmentarz / miejsce pamięci

Cmentarz Komunalny w Malborku

Dokładna lokalizacja

Sektor I4, Rząd 13 numer 207

Data upamiętnienia

16 grudnia 2025

Edycja

2025

Dodano przez

SOSW Malbork

Współrzędne

54,00853, 19,00640

O bohaterze

OSTROWSKI WACŁAW żołnierz, 27 Wołyńskiej Armii Krajowej. Urodzony 7.04 1927r w Hołodnicy. Aktywnie propagował pamięć o Żołnierzach Wyklętych oraz tradycjach niepodległościowych. Przyczynił się do publikacji nazwisk Żołnierzy AK w Biuletynach Armii Krajowej.

Jak uczciliśmy pamięć bohatera

Serce dekorujące znicz zostało przygotowane przez wychowanków grup wychowawczych w czasie zajęć rozwijających kompetencje społeczne.

Nasze refleksje

Co nas najbardziej poruszyło podczas poszukiwań

Do poszukiwan skłoniły opowiesci nauczyciela historii oraz archwalne zdjęcie z kronik szkolnych.

Dlaczego pamięć o tym bohaterze jest ważna

Wacław Ostrowski jako członek pocztu sztandarowego brał udział w licznych uroczystościach na terenie Malborka i okolic. Był gościem Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego SOSW podczas uroczystości patriotycznych, gdzie dzielił się swoim doświadczeniem.

Czego się nauczyliśmy

Nauczyliśmy się, że ślady wydarzeń z przeszłości są wśród nas i dotyczą zwykłych ludzi.

Zdjęcia

Grób ś.p.Tadeusza Jeża

Cmentarz / miejsce pamięci

Cmentarz parafialny w Woli Przemykowskiej w gminie Szczurowa.

Dokładna lokalizacja

w lewej tylnej części cmentarza, blisko lewego ogrodzenia

Bohater

Tadeusz Jeż

Data upamiętnienia

30 października 2025

Edycja

2025

Dodano przez

Publiczna Szkoła Podstawowa im. mjr. Henryka Sucharskiego

Współrzędne

50,17402, 20,68388

O bohaterze

Tadeusz Jeż był mieszkańcem Woli Przemykowskiej i w wieku 24 lat został zastrzelony przez niemieckiego żandarma Roberta Johna. Doszło do tego w stodole, a przyczyną było ukrywanie Żyda. Został wydany. Po jego śmierci Niemcy zabrali z jego gospodarstwa żywność i 2 krowy. W październiku 2020r. został upamiętniony tablicą ufundowaną przez Instytut Pamięci Narodowej w Krakowie umieszczoną na budynku Publicznej Szkoły Podstawowej im. Władysława Jagiełły w Zaborowie.

Opis miejsca pamięci

Grób jest z lastryka, posiada płytę pionową z napisem "ś.p. Tadeusz Jeż zginął śmiercią tragiczną w VIII 1943r. JEZU UFAM TOBIE" oraz krzyż

Jak uczciliśmy pamięć bohatera

Jeszcze nie był dostępny wzór przygotowany przez organizatora akcji, więc opracowałam samodzielnie szablon serduszka metoda prób i błędów, pokserowałam go i rozdałam wychowawczyniom klas 1-3.

Nasze refleksje

Co nas najbardziej poruszyło podczas poszukiwań

Najbardziej zaskakujące było to, że został wydany przez 2 kobiety z tej samej miejscowości.

Dlaczego pamięć o tym bohaterze jest ważna

Bo podjął ogromne ryzyko, aby pomóc innemu człowiekowi a tę bezinteresowną pomoc przypłacił życiem.

Czego się nauczyliśmy

Poznaliśmy historię Grobu Nieznanego Żołnierza w Warszawie, której ja sama nawet nie znałam, a teraz znają ją dzieci. Nauczyliśmy się być uważni na pamiątki po II wojnie światowej w szczególności groby żołnierzy czy nieoznakowane mogiły czy krzyże gdzieś na granicy między polami - to ślady naszej historii, to pamiątki po ludziach o których warto pamiętać. Poznaliśmy więcej szczegółów historii Tadeusza Jeża. W te poszukiwania zaangażowali się również rodzice - mieszkańcy Woli Przemykowskiej.

Zdjęcia

Grób Nieznanego Żołnierza w Skórcu

Cmentarz / miejsce pamięci

Cmentarz Parafialny w Skórcu

Dokładna lokalizacja

Sektor G

Data upamiętnienia

11 listopada 2025

Edycja

2025

Dodano przez

Szkoła Podstawowa im. Kawalerów Orderu Uśmiechu w Grali-Dąbrowiźnie

Współrzędne

52,10864, 22,12968

Opis miejsca pamięci

Grób znajduje się bezpośrednio przy wejściu głównym na cmentarz. Płyta nagrobna a nad nią podwyższenie z kamieni, krzyż i tablica z napisem Nieznanemu Polskiemu Żołnierzowi poległemu w 1939 roku społeczeństwo wsi Skórzec.

Jak uczciliśmy pamięć bohatera

Serce - zawieszka wykonane z wstążki biało-czerwonej.

Nasze refleksje

Co nas najbardziej poruszyło podczas poszukiwań

Po cyklu zajęć z okazji 100. rocznicy ustanowienia Grobu Nieznanego Żołnierza w Warszawie uczniowie zdecydowali o wyborze Grobu Nieznanego Żołnierza na najbliższym cmentarzu.

Dlaczego pamięć o tym bohaterze jest ważna

Miejsce jest znane uczniom, a upamiętnienie go w ramach akcji wzmocni ich pamięć o poległych nieznanych bohaterach narodowych.

Czego się nauczyliśmy

Nauczyliśmy się, jak ważne dla poczucia naszej tożsamości narodowej są aktywności upamiętniające przeszłość i pamięć o bohaterach, którzy walczyli za naszą wolność.

Zdjęcia

Pomnik Żołnierzy Wyklętych Ziemi Sieradzkiej

Cmentarz / miejsce pamięci

ul. Rycerska 4

Dokładna lokalizacja

ul. Rycerska 4

Data upamiętnienia

27 listopada 2025

Edycja

2025

Dodano przez

Szkoła Podstawowa nr 1 w Sieradzu

Współrzędne

51,59544, 18,73573

Opis miejsca pamięci

Na pomniku są nazwiska 20 żołnierzy, którzy zostali zastrzeleni w walce, zamęczeni lub ci, na których wykonano karę śmierci. To żołnierze, którzy mieszkali w Sieradzu lub urodzili się na Ziemi Sieradzkiej. Autorem metaloplastyki jest Józef Janik, kowal-artysta z Kalinowej koło Błaszek.

Jak uczciliśmy pamięć bohatera

W przygotowaniu symbolu pamięci uczestniczyliśmy zbiorowo. My, czyli uczniowie i uczennice klasy 8, pogłębiliśmy wiedzę na temat Żołnierzy Wyklętych z terenu Ziemi Sieradzkiej na lekcjach historii.

Nasze refleksje

Co nas najbardziej poruszyło podczas poszukiwań

Najbardziej poruszyła nas historia jednego z żołnierzy - Antoniego Chowańskiego pseudonim "Kuba", który organizował ucieczki z więzienia sieradzkiego, zwalczał bandytyzm i konfidentów UB.

Dlaczego pamięć o tym bohaterze jest ważna

Pamięć o Antonim Chowańskim i pozostałych Żołnierzach Wyklętych jest ważna ze względu na ich rolę w powojennym ruchu oporu oraz symboliczne znaczenie ich walki dla regionu sieradzkiego.

Czego się nauczyliśmy

Dzięki udziałowi w akcji "Płomień Pamięci" mogliśmy odkryć losy lokalnych bohaterów, a także zrozumieć symbolikę płomienia znicza.

Zdjęcia

Obelisk poświęcony pamięci Powstańców Wielkopolskich Ziemi Wyrzyskiej i Krajny

Cmentarz / miejsce pamięci

Skwer przy budynku Szkoły Podstawowej im. Powstańców Wielkopolskich w Wyrzysku

Data upamiętnienia

7 listopada 2025

Edycja

2025

Dodano przez

SP Wyrzysk

Współrzędne

53,15222, 17,26284

Opis miejsca pamięci

Miejsce pamięci, jakim jest obelisk z 2006r. upamiętniający Powstańców Wielkopolskich z okolic Wyrzyska i Krajny, to kamienny pomnik i dwie czarne marmurowe tablice z listami nazwisk osób zaangażowanych w walkę o polską niepodległość w latach 1918–1919. Ta z lewej w setną rocznicę wybuchu powstania.

Jak uczciliśmy pamięć bohatera

Na godzinie z wychowawcą kl. 6a najpierw zgłębiła tajniki życia bohaterów z regionu, a także ciekawostki związane z ustanowieniem Grobu Nieznanego Żołnierza w Warszawie, a potem stworzyła serca.

Nasze refleksje

Co nas najbardziej poruszyło podczas poszukiwań

Nasz szkoła od blisko pięćdziesięciu lat nosi imię Powstańców Wielkopolskich. Uczniowie uczący się w niej przed półwieczem mieli okazję uczestniczyć w spotkaniach z powstańcami z krwi i kości. To niezwykle wzruszające! My kontynuujemy pamięć o bohaterach- nie tylko od święta.

Dlaczego pamięć o tym bohaterze jest ważna

To pamięć o bohaterach wywodzących się z naszej małej ojczyzny- to nasi najbliżsi przodkowie, którzy czasem oddali za nas życie- jak choćby w walkach o Wysoką.

Czego się nauczyliśmy

Wspólne działania wzmocniły więzi klasowe w poczuciu dobrze spełnionego patriotycznego obowiązku- u progu Narodowego Święta Niepodległości.

Zdjęcia

Grób Teodora Górskiego: Powstańca Wielkopolskiego

Cmentarz / miejsce pamięci

Cmentarz Parafialny w Wyrzysku - zarządca: Parafia Świętego Marcina Biskupa, Plac Wojska Polskiego 9, 89-300 Wyrzysk

Dokładna lokalizacja

Sektor A1/ Rząd A/ Numer 7

Bohater

Teodor Górski

Lata życia

20 stycznia 1876 – 14 stycznia 1938

Data upamiętnienia

7 listopada 2025

Edycja

2025

Dodano przez

SP Wyrzysk

Współrzędne

53,15098, 17,26450

O bohaterze

To jeden z najważniejszych bohaterów ruchu niepodległościowego w powiecie wyrzyskim, którego patriotyczna postawa została ukształtowana przez tradycje rodzinne, w tym przez stryja – uczestnika powstania styczniowego. Oddanie sprawie narodowej Teodora Górskiego było tak cenione, że po śmierci w 1938 roku zorganizowano mu pogrzeb na koszt państwa, który stał się wielką manifestacją patriotyczną z udziałem władz i mieszkańców regionu.

Opis miejsca pamięci

Tablica pamiątkowa z białego marmuru, przymocowana czterema ozdobnymi śrubami do kutego, metalowego ogrodzenia. Znajduje się inskrypcja: „S.P. TEODOR GÓRSKI * 20. 1. 1876 † 14. 1. 1938" „Powstaniec Wielkopolski” „kawaler Orderu Wirt. Mil. V” Ogrodzenie wykonano z żelaza z wolutami.

Jak uczciliśmy pamięć bohatera

Na godzinie z wychowawcą kl. 6a najpierw zgłębiła tajniki życia bohaterów z regionu, a także ciekawostki związane z ustanowieniem Grobu Nieznanego Żołnierza w Warszawie, a potem stworzyła serca.

Nasze refleksje

Co nas najbardziej poruszyło podczas poszukiwań

Zaskakujący pozostaje ogrom zaangażowania bohatera w sprawy narodowe i dynamizm jego działania: już przed wybuchem powstania tworzył on zręby polskiej władzy, w tym: prowadził akcję uświadamiającą wśród Polaków w powiecie złotowskim. 1 stycznia 1919 roku T. Górski doprowadził do pokojowego przekazania mu władzy w Wyrzysku przez niemieckiego landrata Kurta von Stempla. Podczas bitwy o Wysoką 7 stycznia 1919 r. T. Górski dowodził oddziałem osłaniającym główne siły od strony Piły.

Dlaczego pamięć o tym bohaterze jest ważna

Teodor Górski działał jak sprawny architekt wolności w swoim regionie – najpierw cierpliwie gromadził materiały i tworzył plany struktur obronnych, a gdy nadszedł czas próby, osobiście stanął na straży wznoszonej budowli, chroniąc swoich towarzyszy przed naporem przeciwnika. Po wojnie był inicjatorem budowy pomnika poległych powstańców w Wysokiej oraz przewodniczył obchodom rocznicowym.

Czego się nauczyliśmy

Udział w tym projekcie to spotkanie z Teodorem Górskim: żołnierzem walczącym o wolność, ale też świetnym organizatorem życia społeczności- jej świadomości narodowej i historycznej. Wspólne działania wzmocniły więzi klasowe w poczuciu dobrze spełnionego patriotycznego obowiązku- u progu Narodowego Święta Niepodległości.

Zdjęcia

Miejsce pamięci powstańców z 1863r. Gminy Galewice

Cmentarz / miejsce pamięci

Miejsce znajduje się przy bramie wejściowej do parku oraz dworku w Galewicach. Niedaleko jest kościół parafialny

Data upamiętnienia

11 listopada 2025

Edycja

2025

Dodano przez

Szkoła Podstawowa w Niwiskach

Współrzędne

51,34453, 18,24861

Opis miejsca pamięci

Głaz z krzyżem jest widoczny z alejki prowadzącej do dworku. Jest surowy w formie, nieoszlifowany. Czarna tablica z napisem "Ojcom na chwałę, synom dla pamięci, ku czci spoczywających tu powstańców z 1863r. Mieszkańcy Gminy Galewice". Nieopodal znajduje się stacja wodociągowa z czerwonej cegły.

Jak uczciliśmy pamięć bohatera

Chcieliśmy, by serce przetrwało jak najdłużej, zatem do jego wykonania użyliśmy białej i czerwonej atłasowej tasiemki. Rozmiar tasiemek - wg instrukcji.

Nasze refleksje

Co nas najbardziej poruszyło podczas poszukiwań

Uczniowie jednogłośnie stwierdzili, że warto pamiętać o tych wszystkich, którzy kiedyś poświęcili życie za naszą wolność. Jest to szczególnie cenne w obecnych czasach.

Dlaczego pamięć o tym bohaterze jest ważna

Warto pamiętać o bohaterach i pielęgnować pamięć o ich czynach. Każdy naród powienien dbać o swoje korzenie.

Czego się nauczyliśmy

Zaskoczyło nas, że to miejsce jest zadbane. Cieszymy się, że mogliśmy się przyczynić do jego rozsławienia i wziąć udział w akcji "Płomień Pamięci"

Zdjęcia

MOGIŁA NIEZNANYCH ŻOŁNIERZY WOJSKA POLSKIEGO Z 1939 r. W JORDANOWIE

Cmentarz / miejsce pamięci

CMENTARZ PARAFIALNY W JORDANOWIE

Data upamiętnienia

29 listopada 2025

Edycja

2025

Dodano przez

Zespół Szkolno- Przedszkolny w Naprawie

Współrzędne

49,64361, 19,82583

Opis miejsca pamięci

W centrum znajduje się kamienna płyta z inskrypcją: „MOGIŁA NIEZNANYCH POLSKICH ŻOŁNIERZY POLEGŁYCH W OBRONIE ZIEMI JORDANOWSKIEJ”. U wezgłowia mogiły znajduje się kopiec z kamieni i metalowy krzyż. Od frontu widnieje wizerunek orła, który trzyma w szponach dwa miecze. Całość jest ogrodzona.

Jak uczciliśmy pamięć bohatera

Serce dekorujące znicz wykonaliśmy według instrukcji znajdującej się na stronie internetowej Muzeum Historii Polski.

Nasze refleksje

Co nas najbardziej poruszyło podczas poszukiwań

Najbardziej porusza to, że ci żołnierze zginęli, broniąc kraju, a mimo to nie znamy ich imion. Mamy poczucie, że przywracamy im choć odrobinę godności. Nasze poszukiwania nie są tylko zbieraniem informacji. To gest: „Nie jesteście zapomniani.” To właśnie nadaje sens całemu wysiłkowi.

Dlaczego pamięć o tym bohaterze jest ważna

To część lokalnej historii Jordanowa. Mogiła na cmentarzu parafialnym nie jest abstrakcyjnym symbolem – to konkretne miejsce, w którym spoczywają ludzie walczący na tej ziemi. Pamięć o nich buduje więź między pokoleniami mieszkańców.

Czego się nauczyliśmy

Mogiły żołnierzy z 1939 roku przypominają, że wolność, którą dziś traktujemy jako oczywistość, była dla kogoś sprawą życia i śmierci. To uczy pokory i wdzięczności. Choć nie znamy ich imion, zostawili nam coś bardzo ważnego: przykład odwagi, lojalności i poświęcenia. Zobaczyliśmy, jak wiele znaczy nawet mały gest: zapalony znicz, chwila refleksji. Nauczyliśmy się patrzeć na znane miejsca inaczej, z większym szacunkiem.

Zdjęcia

mjr pilot Antoni Tomiczek

Cmentarz / miejsce pamięci

Cmentarz Parafialny kościoła pod wezwaniem św. Mikołaja w Pstrążnej

Dokładna lokalizacja

Grób zlokalizowany jest po lewej stronie od wejścia głównego, od strony ulicy Wyzwolenia, pod dębem, który jest wpisany do rejestru pomników przyrody.

Bohater

Antoni Tomiczek

Stopień / funkcja / rola

major, pilot

Lata życia

13 listopada 1915 – 19 listopada 2013

Data upamiętnienia

13 listopada 2025

Edycja

2025

Dodano przez

Zespół Szkolno-Przedszkolny w Lyskach

Współrzędne

50,08845, 18,35740

O bohaterze

Major Antoni Tomiczek urodzony w Pstrążnej Bohater Polskich Sił Powietrznych, uczestnik kampanii wrześniowej. W lipcu 1944 otrzymał przydział do 301 Dywizjonu Ziemi Pomorskiej. W Brindisi w ramach tego Dywizjonu była to 1586 Eskadra do Zadań Specjalnych. Wykonał 23 loty bojowe, w tym 5 lotów do Polski: 4 razy do walczącej Warszawy w czasie Powstania Warszawskiego i w grudniu 1944 zrzut dla Armii Krajowej rejon Gorców Polanki. Wykonywał loty bojowe min. do Włoch, Jugosławii, Grecji i Norwegii.

Opis miejsca pamięci

Grób wykonany z czerwonego marmuru. Major pochowany jest w mogile razem z żoną. Po lewej stronie grobu krzyż, a obok napis z danymi o urodzeniu i śmierci. Na płycie symbol kwiatowa "Szachownica lotnicza" Polskich Sił Powietrznych oraz wieniec upamiętniający, złożony przez społeczność SZP w Lyskach.

Jak uczciliśmy pamięć bohatera

Biało-czerwone serduszka, symbole projektu dekorujące znicze, zostały przygotowane podczas zajęć kółka plastycznego.

Nasze refleksje

Co nas najbardziej poruszyło podczas poszukiwań

Jego odwaga, skromność i pokora wobec tego co niosło życie oraz wielkie bohaterskie czyny dla odzyskania wolności. Jeszcze za życia, z entuzjazmem opowiadał o historii polskiego lotnictwa oraz jego roli w historii II wojny światowej. Jego bohaterskie czyny dla odzyskania wolności Ojczyzny zostały uhonorowane w 2009 roku przez społeczeństwo Gminy Lyski i nadano imię majora pilota Antoniego Tomiczka Gimnazjum w Lyskach

Dlaczego pamięć o tym bohaterze jest ważna

Major Tomiczek, podobnie jak wielu jego towarzyszy broni, nie walczył dla sławy ani odznaczeń. Walczył, bo wierzył w wolną Polskę. Za życia stał się symbolem odwagi, patriotyzmu i honoru, a także żywym pomnikiem tych, którym nie było dane opowiedzieć historii swoich wojennych losów. Był przedstawicielem pokolenia wojennych bohaterów – ludzi, którzy nie wahali się poświęcić życia, aby Polska mogła żyć.

Czego się nauczyliśmy

Projekt społeczny „Płomień Pamięci” to coś więcej niż upamiętnienie - to żywa lekcja historii, empatii i patriotyzmu, międzypokoleniowa integracji. Przedsięwzięcie, w którym uczestniczyliśmy, przypomniało nam, że pamięć o poległych za Ojczyznę zaczyna się od małych gestów – zapalenie znicza, biało – czerwonej wstążki i chwili refleksji nad grobem bohatera. Historia żyje w znakach, symbolach i codziennych działaniach, które nadają jej sens i trwają w naszej świadomości.

Zdjęcia

Grób ppor. Antoniego Kiedziucha

Cmentarz / miejsce pamięci

Cmentarz rzymsko - katolicki w Łapszach Wyżnych

Bohater

Antoni Kiedziuch

Stopień / funkcja / rola

ppor.

Lata życia

18 kwietnia 1919 – 29 listopada 2013

Data upamiętnienia

17 listopada 2025

Edycja

2025

Dodano przez

Szkoła Podstawowa w Łapszach Wyżnych

Współrzędne

49,39500, 20,19306

O bohaterze

ppor. mar. Antoni Kiedziuch urodzony 18 kwietnia 1919 roku w Łapszach Wyżnych. Od czerwca 1940 roku żołnierz Samodzielnej Brygady Strzelców Karpackich, od sierpnia 1941 do marca 1942 roku uczestnik walk o Tobruk oraz Gazalę, następnie słuchacz Centrum Szkoleniowego Marynarki Wojennej w Polskich Siłach Zbrojnych na Zachodzie. Od września 1942 do stycznia 1945 roku służył na ORP Błyskawica. Po wojnie absolwent Wydziału Prawa Uniwersytetu Oksfordzkiego.

Opis miejsca pamięci

Grób ppor. Antoniego Kiedziucha znajduje się nad kaplicą św. Antoniego.

Jak uczciliśmy pamięć bohatera

Uczniowie wraz z nauczycielem wykonali z papierowych wstążek serce pamięci.

Nasze refleksje

Co nas najbardziej poruszyło podczas poszukiwań

Uczniowie dowiedzieli się o działalności w czasie II wojny światowej ich Rodaka. Byli zaskoczeni, że Antoni Kiedziuch walczył na frontach II wojny światowej. Tym bardziej, że miejscowość Łapsze Wyżne w czasie wojny należał do Słowacji.

Dlaczego pamięć o tym bohaterze jest ważna

Kilku uczniów zainteresowało się walkami o Tobruk. Wspólnie ustalono, że zostanie wykonana gazetka na szkolnym korytarzu o mieszkańcu Łapsz - ppor. A. Kiedziuchowi, który walczył o Tobruk i służył na ORP Błyskawica. Postanowiono zadbać o pamięć ppor A. Kiedziucha i ją przywrócić w lokalnej społeczności.

Czego się nauczyliśmy

Uczniów zaskoczyło, że wiadomości przekazywane na lekcji historii wiążą się z regionem. Byli dumni, że ziemia spiska wydała takiego Żołnierza.

Zdjęcia

Grób Powstańca Wielkopolskiego - Zamiatała Melchior

Cmentarz / miejsce pamięci

Cmentarz Parafialny Parafii Św. Wawrzyńca w Słupcy

Dokładna lokalizacja

18/3/22

Bohater

Zamiatała Melchior

Lata życia

1 stycznia 1891 – 21 marca 1954

Data upamiętnienia

7 listopada 2025

Edycja

2025

Dodano przez

Miejski Dom Kultury w Słupcy

Współrzędne

52,28932, 17,89270

O bohaterze

Urodzony 01.01.1891 w Lądku, syn Michała i Franciszki z d. Janicka, zm. 21.03. 1954, Peowiak, pseudonim „Melchicki”. I Pułk Piechoty Legionów, uczestnik wojny polsko – bolszewickiej. Plutonowy. Odznaczony Medalem Niepodległości i Krzyżem za Wilno.

Opis miejsca pamięci

Grób oznakowany tabliczką "Grób Weterana walk o wolność i niepodległość Polski Instytut Pamięci Narodowej"

Jak uczciliśmy pamięć bohatera

Dzieci sekcji plastycznej Miejskiego Domu Kultury na zajęciach przygotowały specjalne biało – czerwone zawieszki, którymi oznaczono znicze. Znicz zapaliliśmy w obecności rodziny podczas uroczystości u

Nasze refleksje

Co nas najbardziej poruszyło podczas poszukiwań

Największe wrażenie zrobił fakt, jak wielu weteranów i poległych w walce o niepodległość jest pochowanych na naszym cmentarzu

Dlaczego pamięć o tym bohaterze jest ważna

Bohater uczestniczył w wojnie polsko - bolszewickiej; jego życiorys jest dla nas kolejnym rozdziałem lekcji historii

Czego się nauczyliśmy

Nauczyliśmy się, jak ważna jest pamięć i dbałość o miejsca, które upamiętniają naszych przodków

Zdjęcia

Kapliczka - Grób Nieznanego Żołnierza w Czaplinie

Cmentarz / miejsce pamięci

Kapliczka naprzeciwko Straży Pożarnej w Czaplinie

Data upamiętnienia

14 listopada 2025

Edycja

2025

Dodano przez

Szkoła Podstawowa im. K. Górskiego w Czaplinku

Współrzędne

51,95169, 21,15661

Opis miejsca pamięci

Kamień pamięci znajduje się obok kapliczki. Kamień ma kształt serca. Znajduje się na nim tabliczka z napisem: "1939. Tu spoczywa polski żołnierz poległy we wrześniu1939 w obronie Ojczyzny". Obok znajduje się tablica ze skróconą historią nieznanego żołnierza.

Jak uczciliśmy pamięć bohatera

Przed wyjściem do Czaplina odbyła się lekcja historii w klasie V poświęcona symbolice Grobu Nieznanego Żołnierza i historii grobu w Czaplinie. Wykonaliśmy serca z papieru.

Nasze refleksje

Co nas najbardziej poruszyło podczas poszukiwań

To miejsce znajduje się blisko naszej szkoły - co roku 1 września uczestniczymy we mszy upamiętniającej ofiary II wojny światowej - właśnie w tym miejscu. Nie znaliśmy dobrze tej historii.

Dlaczego pamięć o tym bohaterze jest ważna

Ta historia lokalnie jest mało znana. Warto ją rozpowszechnić i upamiętniać. Żołnierz zginął we wrześniu 1939 roku.

Czego się nauczyliśmy

Poznaliśmy fragment lokalnej historii, naszej małej ojczyzny.

Zdjęcia

Miejsce zamordowania Żołnierza Niezłomnego Józefa Wałka ps. „Żbik”

Cmentarz / miejsce pamięci

Mogiła w lesie

Dokładna lokalizacja

Las koło Białego Boru - Sokole przy drodze pożarowej numer 9

Bohater

Józef Wałek - pseudonim „Żbik”

Stopień / funkcja / rola

Zastępca dowódcy oddziału „Rusala”

Lata życia

8 grudnia 1913 – 9 czerwca 1946

Data upamiętnienia

21 listopada 2025

Edycja

2025

Dodano przez

Szkoła Podstawowa im. Marii Dąbrowskiej w Rzemieniu

Współrzędne

50,19031, 21,56896

O bohaterze

Józef Wałek pochodził z Rzemienia- Białe w parafii Rzochów. Podczas II wojny światowej służył w Wojsku Polskim, biorąc udział w kampanii wrześniowej. Wstąpił do partyzantki, przyjął pseudonim „Żbik". Działał w oddziale Armii Krajowej, którego dowódcą był Aleksander Rusin. Od 1943 roku zajmował się rozpracowywaniem na poligonie „Blizna” testowanych rakiet V1 i V2. Został zatrzymany 9. 06.1946 roku przez UB i brutalnie przesłuchiwany. Zastrzelono go w lesie sokolskim i przysypano ziemią.

Opis miejsca pamięci

Symboliczny krzyż z tabliczką informacyjną i Kamień pamięci ze zdjęciem Józefa Wałka znajdujący się w lesie

Jak uczciliśmy pamięć bohatera

Znicz i przygotowany przez uczniów podczas lekcji symbol serca z papieru.

Nasze refleksje

Co nas najbardziej poruszyło podczas poszukiwań

Zwłoki Józefa Wałka zostały odnalezione po kilku tygodniach i pochowane na cmentarzu w Rzochowie. Członkowie Armii Krajowej -Żołnierze Wyklęci byli przez komunistów szkalowani i oczerniani wśród społeczeństwa. Nazywano ich bandytami, aby obywatele ich nienawidzili. Niestety niektórzy w te kłamstwa uwierzyli a bohaterowie tacy jak Józef Wałek nawet nie mogli mieć godnego pochówku, po prostu byli wyklęci. Dopiero teraz możemy poznawać prawdę o ich działalności i odkłamywać historię.

Dlaczego pamięć o tym bohaterze jest ważna

„Zginął od kuli bratniej" - taki napis tkwi na tabliczce nagrobnej na mogile Józefa Wałka ps. „Żbik”, żołnierza wyklętego i zamordowanego przez polskich komunistów z KBW i mieleckiego UB. Jest to bohater narodowy z naszej Małej Ojczyzny, który walczył byśmy dziś mogli żyć w wolnej Polsce.

Czego się nauczyliśmy

Historia żyje w naszych lokalnych miejscach pamięci. Naszymi działaniami łączymy edukację z wychowaniem obywatelskim, rozwijamy patriotyzm lokalny. W ciekawy sposób mogliśmy zapoznać się z historią Grobu Nieznanego Żołnierza i uczcić jego 100-lecie.

Zdjęcia

Nieznany Żołnierz w Otrębusach

Cmentarz / miejsce pamięci

grób pojedynczy

Dokładna lokalizacja

miejsce nieznane - Otrębusy

Data upamiętnienia

14 listopada 2025

Edycja

2025

Dodano przez

Szkoła Podstawowa w Otrębusach

Współrzędne

52,12651, 20,76522

Opis miejsca pamięci

Jest to grób Nieznanego Żołnierza, położony w lesie, z dala od zabudowań. Ma formę prostego, kamiennego krzyża ustawionego na niewielkim, prostokątnym podwyższeniu porośniętym mchem. Na środku krzyża znajduje się tabliczka z polskim godłem i napisem „Nieznany Żołnierz"

Jak uczciliśmy pamięć bohatera

Symbol pamięci przygotowaliśmy na lekcjach polskiego i historii przy okazji lekcji na temat historii grobu nieznanego żołnierza.

Nasze refleksje

Co nas najbardziej poruszyło podczas poszukiwań

Podczas poszukiwań grobu Nieznanego Żołnierza najbardziej poruszyła nas jego skromność i samotność. Ukryty w lesie, z dala od ludzi i codziennego zgiełku, sprawiał wrażenie miejsca zapomnianego, a jednocześnie pełnego głębokiego znaczenia. Cisza wokół, nagie drzewa i opadłe liście potęgowały poczucie zadumy.

Dlaczego pamięć o tym bohaterze jest ważna

Pamięć o takich bohaterach jest ważna, ponieważ to dzięki ich poświęceniu możemy dziś żyć w wolnym kraju. Choć często nie znamy ich imion ani osobistych historii, każdy z nich był czyimś synem, bratem czy przyjacielem, który oddał życie w imię wyższych wartości – ojczyzny, wolności i bezpieczeństwa innych. Upamiętnianie Nieznanych Żołnierzy uczy nas szacunku do przeszłości i pokazuje, że historia nie składa się tylko z wielkich nazwisk, ale także z losów zwykłych ludzi.

Czego się nauczyliśmy

Nauczyliśmy się, że historia nie jest tylko zapisem dat i wydarzeń, ale przede wszystkim opowieścią o ludziach i ich poświęceniu. Poszukiwanie grobu Nieznanego Żołnierza uświadomiło nam, jak ważna jest pamięć o tych, którzy oddali życie, często pozostając bezimiennymi. Zrozumieliśmy również, że wolność i pokój nie są dane raz na zawsze, lecz zostały okupione ogromną ceną.

Zdjęcia

Zbiorowa mogiła 11 kobiet i dzieci zamordowanych w sierpniu 1944 roku

Cmentarz / miejsce pamięci

Mogiła w lesie

Dokładna lokalizacja

Mogiła znajduje się w centrum lasu i jest bardzo trudno dostępna.

Data upamiętnienia

7 listopada 2025

Edycja

2025

Dodano przez

ZST Suwałki

Współrzędne

54,29606, 22,84194

Opis miejsca pamięci

Pomnik powstał kilka lat po wojnie i jest prostym, typowym dla lat 50 XX wieku pomnikiem, który stawiano ofiarom zbrodni hitlerowskiej. Na pomniku powieszono czarną tablicę z datą kaźni i nazwiskami oraz wiekiem wszystkich 11 ofiar. Pomnik otoczony jest metalowym, niskim płotkiem.

Jak uczciliśmy pamięć bohatera

Znicz został przyozdobiony własnoręcznie przygotowaną wstążką.

Nasze refleksje

Co nas najbardziej poruszyło podczas poszukiwań

Na pomnik natknął się przypadkiem uczeń 4 klasy technikum w Zespole Szkół Technicznych w Suwałkach- Bartosz Olsztyn, który spacerując po niedaleko położonych od rodzinnego domu lasach, znalazł zarośnięty chaszczami pomnik. O jego istnieniu wiedzieli praktycznie najstarsi mieszkańcy okolicznych wsi. Pomnik stoi na prywatnej posesji i bez szczegółowej informacji od właściciela, ciężko go znaleźć. Tajemniczy, okoliczny mieszkaniec raz na jakiś czas dogląda miejsca pamięci i "walczy" z chaszczami.

Dlaczego pamięć o tym bohaterze jest ważna

W sierpniu 1944 roku partyzanci zabili 2 żołnierzy niemieckich, a ich towarzysze postanowili przeprowadzić akcję pacyfikacyjną na mieszkańcach okolicznych wsi. W sumie zabito ponad 30 osób, w tym 11 kobiet i dzieci, których uznano za powiązanych z lokalnym ruchem oporu. W miejscu gdzie stoi wspomniany wyżej pomnik w nocy z 6 na 7 sierpnia Niemcy dokonali zbiorowego mordu na kobietach i dzieciach, również niemowlętach.

Czego się nauczyliśmy

Główna nauka jaka płynie z udziału w akcji Płomień Pamięci, to, że wojna jest największym złem tego świata! Giną w niej nie tylko żołnierze walczący z bronią w ręku, ale również całkowicie bezbronne kobiety i dzieci. Od mordu na 11 Polakach w kierwańskich lasach minęło już ponad 81 lat, ale my, młodzi Polacy nie możemy, a nawet nie mamy prawa o nich zapomnieć! Na naszych barkach spoczywa i pamięć, i dbanie o tego typu miejsca pamięci, a przede wszystkim nie dopuszczenie do żadnej nowej wojny!

Zdjęcia

Grób Henryka Ihnatowicza i Nieznanego Bohatera

Cmentarz / miejsce pamięci

Cmentarz Kule Częstochowa, ul. Cmentarna 47

Dokładna lokalizacja

Sektor / Rząd / Numer 50 / W / 15

Bohater

Henryk Ihnatowicz

Stopień / funkcja / rola

Kapitan Dowódca Kwatery Głównej 7 Dywizji Piechoty

Lata życia

1 stycznia 1889 – 10 września 1945

Data upamiętnienia

28 listopada 2025

Edycja

2025

Dodano przez

Zespół Szkolno Przedszkolny nr 9

Współrzędne

50,82987, 19,12965

O bohaterze

Kapitan Wojska Polskiego, komendant Związku Strzeleckiego w Częstochowie, dowódca Kwatery Głównej 7 Dywizji Piechoty we wrześniu 1939 roku, co oznacza, że był oficerem odpowiedzialnym za funkcjonowanie organów administracyjnych, logistycznych i organizacyjnych Kwatery Głównej centralnego sztabu dywizji. 7 Dywizja Piechoty mobilizowała się i uczestniczyła w obronie Polski w wojnie obronnej we wrześniu 1939 roku przeciwko agresji niemieckiej. Drugi grób Nieznany Żołnierz.

Opis miejsca pamięci

Obydwa groby składają się z ramy zewnętrznej oraz cokołu, na któym są umieszczone informacje o zmarłym - imię i nazwisko oraz funkcja - Henryka Ihnatowicza, a na drugim tylko napis - Nieznany.

Jak uczciliśmy pamięć bohatera

Przygotowaliśmy cztery serca na dwa groby według instrukcji - tutorialu na stronie Muzeum. Instrukcję otrzymaliśmy także na maila.

Nasze refleksje

Co nas najbardziej poruszyło podczas poszukiwań

Tymi dwoma grobami opiekujemy się już jakiś czas. Zawsze porządkujemy groby i zapalamy znicze oraz stawiamy kwiaty. Poruszające jest to, że tak wielu ludzi straciło życie, a niektórzy nie są nawet znani z nazwiska. Wzruszyło nas także to, że niektóre groby bohaterów, ludzi którzy zginęli za wolność swojego kraju są zaniedbane i czasem bez jednego znicza chociażby tylko na święto Zmarłych. Dlatego staramy się w naszej szkole każdego roku zapalać na takich grobach znicze.

Dlaczego pamięć o tym bohaterze jest ważna

Pamięć o ludziach, którzy walczyli o wolność naszego kraju jest bardzo ważna. To dzięki nim możemy żyć w wolnym kraju, mówić ojczystym językiem. Ci ludzie poświęcili swoje życie za Ojczyznę.

Czego się nauczyliśmy

Nauczyliśmy się, że pamięć o zmarłych jest bardzo ważna. Troska o groby jest ważnym elementem wychowania młodzieży. Pamięć o bohaterach to element historii - tej dużej i małej Ojczyzny.

Zdjęcia

Leokadia Konieczna

Cmentarz / miejsce pamięci

Cmentarz Parafialny w Grabowie nad Prosną

Dokładna lokalizacja

Kwatera C2, rząd I nr 2

Bohater

Leokadia Konieczna

Stopień / funkcja / rola

Porucznik AK Powstaniec Wielkopolski

Lata życia

30 listopada 1922 – 29 lipca 2007

Data upamiętnienia

31 października 2025

Edycja

2025

Dodano przez

Szkoła Podstawowa w Zamościu

Współrzędne

51,51407, 18,11787

O bohaterze

Leokadia Konieczna podczas okupacji niemieckiej działała w AK. Podczas Powstania Warszawskiego była łączniczką pod pseudonimem „Lilka”, przekazując meldunki oraz wspierając oddziały powstańcze. Po kapitulacji powstania dostała się do niewoli niemieckiej, jednak i zdołała uciec. Przedostając się przez Kampinos, ponownie dotarła do Warszawy. Za odwagę oraz zasługi w walce o wolność kraju została uhonorowana Krzyżem Powstańczym. Po wojnie musiała opuścić Warszawę, długo ukrywa swoją działalność.

Opis miejsca pamięci

Grobowiec wykonany z ciemnego kamienia, napis Por. AK Powstaniec Warszawski.

Jak uczciliśmy pamięć bohatera

Symbol pamięci - serce przygotowane zostało przez Samorząd Uczniowski, który zorganizował zbiórkę zniczy.

Nasze refleksje

Co nas najbardziej poruszyło podczas poszukiwań

Poruszający był sam moment odnalezienia grobu – chwila, w której informacje zamieniły się w bardzo realne miejsce, niewielką przestrzeń, która od przechowuje historię czyjegoś poświęcenia. Uświadomiło nam to, że powstanie to nie tylko wydarzenie z podręcznika, ale zbiór ludzkich losów, często tragicznych, ale jednocześnie pełnych niezwykłej odwagi i determinacji. Zaskoczył nas fakt, że w naszej miejscowości tak oddalonej od Warszawy mieszkała osoba walcząca w powstaniu warszawskim.

Dlaczego pamięć o tym bohaterze jest ważna

Pamięć o tym bohaterze jest ważna, ponieważ dzięki niej nie zapominamy, że wolność, w której żyjemy, nie jest czymś oczywistym — została wywalczona odwagą i poświęceniem ludzi, którzy gotowi byli ryzykować własne życie. Upamiętniając jednego powstańca, oddajemy hołd całemu pokoleniu, które w godzinie próby stanęło w obronie wartości takich jak honor, godność i prawo do życia w niepodległej Polsce. Ważne jest również to, że pamięć o bohaterach uczy nas odpowiedzialności za historię.

Czego się nauczyliśmy

Podczas całych poszukiwań nauczyliśmy się przede wszystkim uważności i szacunku wobec historii zapisanej w często bardzo skromnych śladach. Zrozumieliśmy, że każde nazwisko, każda data i każdy symbol na grobie niosą ze sobą opowieść o prawdziwym człowieku i jego życiu. Najważniejsze jednak było odkrycie, jak bardzo historia może poruszać i inspirować. Przekonaliśmy się, że pamięć o bohaterach nie jest tylko ob

Zdjęcia